خاطرات شما به نسل بعد منتقل می شود

برخلاف ژنوم‎های ما، اپیژنوم‎ها در طول زندگی ما دچار تغییر می‎شوند و عواملی مانند محیط، سبک زندگی، سن و حتی وضعیت بیماری می‎تواند آن‎ها را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهشی جدید نشان داده‎است که اطلاعات اپیژنتیک می‎تواند توسط فرزند به ارث برده شود که به صورت بالقوه راه دیگری را برای درمان بیماری‎های ژنتیکی در اختیار ما قرار می‎دهد.

همۀ ما از چگونگی انتقال صفات ژنتیکی از نسلی به نسل دیگر اطلاع داریم؛ به سادگی می‎شود آن را فهمید. برخی ویژگی‎ها مانند رنگ مو یا مستعد بیماری خاصی بودن از والدین به فرزندان منتقل می‎شوند و این روند همین‎گونه تا آخر ادامه می‎یابد. با این وجود، در سال‎های اخیر، دانشمندان دریافته‎اند که ما نه تنها اطلاعات ژنتیکی والدینمان را به ارث می‎بریم، بلکه می‎توانیم اطلاعات اپیژنتیکی آن‎ها را نیز توسط سلول‎های خاطرات اپیژنتیک دریافت کنیم.

اپیژنوم‎های ما روی این‎که کدام ژن‎های ما و تا چه حد از آن بیان شود تأثیر می‎گذارند. این تغییرات در ساختار DNA ترتیب خود DNA را تغییر نمی‎دهد و برخلاف ژنوم‎های ما که از ابتدای تولد ما کددهی شده‎اند، اپیژنوم‎ها در طول زندگی ما دچار تغییر می‎شوند و عواملی مانند محیط، سبک زندگی، سن و حتی وضعیت بیماری آن‎ها را تخت تأثیر قرار دهند.

پیش‎تر دانشمندان تصور می‎کردند که تغییرات در اپیژنوم فردی به دلیل عوامل خارجی است و با مرگ آن‎ها این اطلاعات نیز از بین می‎روند، اما این پژوهش جدید نشان داده‎است که این مسئله درست نیست؛ در واقع اطلاعات اپیژنتیکی می‎توانند به فرزند منتقل شوند.

زویی میگیکووسکی و ایگور کووالچوگ زیست‎شناس، در پژوهشی در سال ۲۰۱۱ که در مجلۀ مرزها در ژنتیک به چاپ رسید، نوشته‎اند : «توانایی پستانداران در انتقال اطلاعات اپیژنتیک به فرزندشان گواهی روشن بر این حقیقت است که وراثت تنها محدود به ترتیب DNA نیست و اپیژنتیک‎ها نقشی اساسی در تولید نطفه‎ای زیست‎پذیر دارند.»

اصلاح نتایج

پژوهشگران در تلاش بوده‎اند تا به درک بهتری از این خاطرات اپیژنتیک برسند؛ که پیشرفت قابل‎ملاحظه‎ای هم در این راستا داشته‎اند.

در سال ۲۰۱۴، دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا سانتا کروز ثابت کردند که یک نشانۀ اپیژنتیک می‎تواند به نسل‎های بعدی متقل شود و در سال ۲۰۱۶ پژوهشگران دانشگاه تل آویو ادعا کردند که مکانیسمی را که باعث وراثت اپیژنتیکی می‎شود به زودی کشف خواهند کرد.

در آپریل سال ۲۰۱۷، پژوهشگران مؤسسۀ زیست-مولکولی اروپا(EMBO)  در اسپانیا، پژوهشی را در سایت  scienceمنتشر کردند که شرح می‎داد چگونه اثرات تغییرات محیطی اپیژنتیکی می‎تواند به ۱۴ نسل از کرم‎های شبتاب منتقل شود.

در حالی که توانایی محیط در تولید ژن‎های خاصی به خودی خود قابل‎توجه است، قابل‎توجه‎تر از آن این است که ما ممکن است توانایی این را داشته باشیم که از این دانش برای مقابله با بیماری‎های خاص ژنتیکی استفاده کنیم.

آلزایمر بیماری‎ای است که گمان می‎شود فرد بر اثر عوامل ژنتیکی و محیطی به آن دچار شود و ابتلا به سرطان نیز می‎تواند دلایل اپیژنتیکی داشته باشد. برای پژوهشگران اپیژنتیک، عصب‎شناسی، ایمنی و اختلالات عقب‎ماندگی ذهنی، حوزه‎های مطالعاتی روبه‎رشد هستند.

درک این‎که چگونه محیط روی سلامتی نه تنها افراد بلکه  -به احتمال قوی- روی فرزندان آن‎ها نیز تأثیر می‎گذارد، می‎تواند اثرات درازمدتی روی مراقبت‎های بهداشتی و پیشگیری از بیماری‎ها داشته باشد.

به لطف روش‎های ترتیب‎دهی نسل بعد و روش‎های اصلاح ژنتیکی مانند CRISP-Cas9، ما در عصری زندگی می‎کنیم که روش‎های بهره‎برداری ژنتیکی هیچ‎گاه بهتر از هم‎اکنون نبوده‎است. با در هم آمیختن این دانش جدید -که چگونه خاطرات اپیژنتیکی خاص به نسل بعد منتقل می‎شوند- ما ممکن است راه‎هایی پیدا کنیم تا اپیژنتیک‎هایی را اصلاح کنیم که روی چندین نسل بعد اثر منفی می‎گذارد.

چه از طریق بهره‎برداری ژنتیکی باشد چه از طریق راه‎های درمانی دیگر، دانش ما از چگونگی خاطرات اپیژنتیک می‎تواند رویکرد ما را در مقابله با بیماری‎های ژنتیکی تغییر دهد؛ حداقل با دانستن این‎که چگونه محیط و سبک زندگی ما می‎تواند به ارث برده شود، باعث شود که بعضی از ما به خاطر نسل بعد، انتخاب‎های سالم‎تری را در طول زندگی داشته باشیم.

درباره نویسنده