دانشمندان معتقدند داروی دیابت نوع دو می‌تواند جلوی آلزایمر را بگیرد

 بر طبق یافته‌های یک تیم تحقیقاتی از دانشگاه Lancaster انگلستان دارویی که برای درمان دیابت نوع دو ساخته شده‌است، ممکن است کلیدی برای مبارزه با زوال مغز که در بیماری آلزایمر رخ می‌دهد،  باشد. مطالعات آن‌ها در مجلهٔ Brain Research چاپ شده‌است.

درمان آلزایمر با داروی دیابت

این دارو که شامل سه گیرندهٔ حسی است و شامل فاکتورهای پیشرفتهٔ GLP-1 و GIP و Glucagon برای محافظت از مغز و جلوگیری از زوال حافظه می‌باشد. محققان این دارو را بر روی موش‌هایtransgenic  (موش‌هایی که دستکاری ژنتیکی و دارای ژن‌های تغییرشکل‌داده‌شده‌ای که باعث بروز آلزایمر می‌شوند، ژن‌هایی که به صورت موروثی در خانواده‌هایی دیده می‌شود که بیماری آلزایمر در آن‌ها از طریق ارث منتقل می‌شود، شده بودند) امتحان کردند. محققان مشاهده کردند که موش‌هایی که تحت درمان با داروی ضد دیابت قرار گرفته بودند، راحت‌تر مسیر حرکت خود به سمت آبخوری را پیدا می‌کردند و حافظه و حس مسیریابی آن‌ها به شکل قابل توجهی تقویت شده بود.

دارو نه تنها به شکل قابل توجهی باعث حفاظت از مغز آن‌ها شده بود، بلکه باعث برگرداندن قسمتی از سطوحی که توسط پلاک‌های آمیلوئید the amyloid plaques (پلاک‌هایی که سبب مرگ تدریجی و از بین رفتن نورون‌ها در بیماران آلزایمری هستند) آسیب دیده بودند نیز شد.

سرپرست تیم تحقیقی دانشگاه Lancaster  آقای Christian Holscher  به سایتFuturism   اعلام کرد روش عملکرد این دارو در واقع کمک کردن به نورون‌ها جهت بازسازی و ترمیم و برگرداندن عملکرد آن‌ها می‌باشد. این دارو نمی‌تواند نورون‌های مرده را برگرداند –زمانی که نورون‌ها از بین رفته باشند، دیگر کاری نمی‌توان کرد- با این حال، نورون‌های تحت فشار زیادی وجود دارند که هنوز زنده‌اند ولی به درستی عملکرد خود را انجام نمی‌دهند، این همان جایی است که فرصت برگرداندن آن‌ها جهت آن‌جام عملکرد خود وجود دارد.

در ادامه آقای  Holscherادامه داد:

اولین تجربهٔ آزمایشگاهی بر روی بیماران همان تأثیر را نشان داد، بنابرین این تأثیر فقط در موش‌های آزمایشگاهی آشکار نشده‌است. فاز دوم آزمایش‌های کلینیکی بر روی بیمارانی که دچار بیماری پارکینسون بودند، همان نتیجهٔ مطلوب را نشان داد. بنابراین می‌توان گفت ما خیلی به هدف نزدیک شده‌ایم.

از آن‌جایی که بیماری دیابت به عنوان یک فاکتور خطر برای ابتلا به بیماری آلزایمر شناخته شده‌است، بعضی از دانشمندان امیدوار هستند که داروهایی که برای درمان دیابت مورد استفاده قرار می‌گیرد اثر مثبتی در جلوگیری از انحطاط و زوال نورون‌های مغز داشته باشد. بر طبق مطالعات انجام‌شده چیزی که در دو بیماری به عنوان نقطهٔ اشتراک محسوب می‌شود نشانه‌های انسولین است که می‌تواند در بیماران آلزایمری باعث صدمات مغزی شود. با این حال این بدان معنی نیست که تمام داروهایی که در بیماری دیابت مورد استفاده قرار می‌گیرد در جهت درمان صدمات مغزی نیز مفید است.

آقای Holscher گفت:

ما تعداد زیادی از داروهای دیابتی را مورد آزمایش قرار دادیم ولی همهٔ آن‌ها نتیجهٔ مشابه جهت حفاظت از مغز در مقابله با زوال را نشان ندادند. داروی مت فورمین Metformin (شناخته‌شده‌ترین داروی دیابتی) مورد آزمایش قرار گرفت ولی هیج تأثیر مثبتی در بیماران آلزایمری نداشت. تنها داروهایی که نشان دادند می‌توانند در محافظت از مغز مؤثر باشند، داروهایی از کلاس اگونیست incretin hormone (هورمون‌های درون‌ریز) بودند که برای کنترل سطح قند خون (glysemic level) در بیماران دیابتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

درمان آلزایمر با داروی دیابت

احتیاط درمورد نتیجهٔ آزمایش‌ها

در حالی که محققان تیم تحقیقاتی دانشگاه Lancaster  درمورد نتایج آزمایش‌های خود امیدوار هستند، نقاط ضعف و کاستی‌های زیادی در این تحقیقات وجود دارد.

آقای Dean M. Hartley، مدیر علوم مقدماتی انجمن آلزایمر، به سایت Futurism اعلام کرد نتایجی که از آزمایش بر روی موش‌های آزمایشگاهی پدیدار شده‌است نشان از پیشرفت و بهبود عملکرد مغز در نمونه‌های آزمایشگاهی بوده‌است ولی این نتایج مثبت در عملکرد مغز تنها با تزریق روزانهٔ peptide (دارویی متشکل از چند آمینو اسید) در موش‌ها به وجود آمده‌است که در آزمایش‌های کلینیکی روی انسان این کار عملی نیست. او همچنین تأکید کرد با وجود نتایج مثبت به‌دست‌آمده بر روی موش‌ها نمی‌توان به طور دقیق پیش‌بینی کرد این نتایج مثبت در انسان‌ها نیز به وجود خواهد آمد.

Eliezer Masliah ، مدیر بخشNeuroscience  انستیتوی ملی سالخوردگان، اعلام کرد ما باید جانب احتیاط درمورد نتایج این تحقیقات را در نظر بگیریم. او در گفت‌وگو با سایت Futurism اعلام کرد نتایج آزمایش‌های انجام‌شده باعث به وجود آمدن امید زیادی جهت درمان آلزایمر شده‌است، با این حال لازم است تحقیقات زیادی بر روی جزئیات جهت مشخص شدن و انطباق این تحقیقات با بیماری آلزایمر انجام شود. به عنوان مثال در کدام سطح و در چه مراحلی از پیشرفت این بیماری چه دارویی با چه ویژگی‌هایی مؤثر است؟

برای پاسخ به این سؤال تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است. زمانی که فاز دوم این تحقیقات کامل شود، پتانسیل ادامهٔ فاز سوم بر روی انسان‌ها به وجود خواهد آمد. بعد از آن، ترکیب جدید دارویی می‌تواند جهت درمان بیماری آلزایمر مجوز لازم را دریافت کند.

جدول زمانی وابستگی کامل به یافته‌های جدید، که معمولاً یک فاکتور محدودکننده محسوب می‌شود، خواهد داشت. ممکن است خیلی زودتر از سه سال این تحقیقات به نتیجهٔ دلخواه خود برسد ولی پنج سال پیش‌بینی زمانی واقع‌بینانه‌تری برای تولید دارو خواهد بود.

حدود ۴۴میلیون نفر در جهان از بیماری آلزایمر رنج می‌برند ولی چون این بیماری خانواده و دوستان این بیماران را نیز تحت شعاع قرار می‌دهد، باید گفت انسان‌های بیشتری روی کرهٔ زمین از این بیماری رنج می‌برند. خانواده و دوستان این بیماران رنج زیادی از دیدن این‌که عزیزان آن‌ها به صورت تدریجی درک و آگاهی خود را از دست می‌دهند، می‌کشند. اگر تیم تحقیقاتی دانشگاهLancaster  بتواند کمک کند حافظهٔ ازدست‌رفتهٔ این بیماران برگردد، تأثیر خارق‌العاده‌ای در زندگی این بیماران و خانواده‌های آن‌ها ایجاد خواهد کرد.

درباره نویسنده