علیرضا مشاقی طبری، محققی ایرانی که برندهٔ جایزهٔ مکتشف سال ۲۰۱۷ شد

محقق علوم دارویی، علیرضا مشاقی طبری، با آرایی بی‌سابقه به عنوان مکتشف سال ۲۰۱۷ دانشکدهٔ علوم دانشگاه لایدن برگزیده شد. این خبر را رکتور کارل استولکر (Rector Karel Stolker) حین مراسم پذیرش سال نو اعلام کرد.

علیرضا مشاقی طبری

۳۹۶۶ همکار، دانشجو، فارغ‌التحصیل و اعضای مهمان در رأی‌گیری مراسم جایزهٔ سی.جی کوک (C.J Kok Public Award) شرکت کردند. هر سه نامزد اصلی جایزهٔ مکتشف سال، مشاقی، اسکات وایتوکایتیس (Scott Waitokaitis) و شیائورونگ ژانگ (Xiaorong Zhang)، پویش‌های انتخاباتی گسترده‌ای به راه انداختند که میزان رأی جمع‌آوری‌شده از موطن این محققان مؤید این مسأله است. حتی یک خبرگزاری ایرانی (خبرگزاری مهر)، خبر مربوط به نامزدی مشاقی را بر روی سایت خود قرار داد. این میزان رأی در تاریخ ۱۵سالهٔ مراسم بی‌سابقه بوده است.

پروتئین‌هایی که در تاخوردگی پروتئین‌های دیگر نقش دارند

مشاقی با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته در سطح مولکولی به مطالعهٔ پروتئین‌هایی پرداخت که در فرآیند پیچ‌وتاب و تشکیل ساختار سوم و چهارم پروتئین‌های مختلف نقش دارند. شناخت عمیق‌تر این پروتئین‌های شاپرون (chaperone یا ملازم) کمک زیادی به شناخت بهتر بیماری‌هایی همچون آلزایمر که منشأ آن‌ها نقص در پیچ‌وتاب ساختاری پروتئین‌هاست، می‌کند. در نهایت دانشمندان می‌توانند از این مطالعات برای ساخت داروهای جدیدی بهره بگیرند که یا بر خود این پروتئین‌های شاپرون اثر بگذارد یا به عنوان شاپرون ساختگی استفاده شود.

برندگان این مراسم جایزهٔ ۲۵۰۰یورویی دریافت نمودند. این جایزه بخشی از مراسم سال نو دانشکدهٔ علوم دانشگاه لایدن است. این دانشگاه در دو شهر لایدن و لاهه (Hauge یا هاخ) سه پردیس دانشگاهی دارد. پردیسی که در شهر لاهه قرار دارد، به ویژه به دلیل نقش دانشکدهٔ علوم، رو به گسترش است.

در بخش دیگر مراسم کریستین ریتفلد برندهٔ جایزهٔ «معلم سال» و استفانی فان درپاس برندهٔ «برترین پایان‌نامه» شدند و جایزهٔ خود را دریافت کردند.

علیرضا مشاقی طبری

زندگی‌نامهٔ دکتر علیرضا مشاقی

دکتر علیرضا مشاقی، زندگی علمی فعال و پرباری داشته است. او در دو رشتهٔ متفاوت در دانشگاه تهران تحصیل نمود. مدرک کارشناسی خود در رشتهٔ شیمی و مدرک دکترای عمومی خود را در رشتهٔ پزشکی دریافت نمود. پس از آن در مقطع کارشناسی ارشد در دو رشتهٔ فیزیک نظری در دانشگاه شریف و بیوفیزیک در مؤسسهٔ بیوشیمی و بیوفیزیک (IBB) تحصیل نمود. او از مؤسسهٔ فناوری زوریخ (ETH Zurich) در رشتهٔ علوم مواد مدرک کارشناسی ارشد دریافت کرده است. در نهایت دکترای تخصصی (Ph.D) خود را از دانشگاه فناوری دلفت (Delft) اخذ نمود.

او در حال حاضر استادیار و محقق دانشگاه لایدن (در زمینهٔ فارماکولوژی سیستم‌های خوشه‌ای و علوم زیستی تحلیل) است و در حال گذراندن دورهٔ فلوشیپ در دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه هاروارد است. او در مؤسسهٔ تحقیقاتی AMOLF و در گروه علوم نانوزیستی دانشگاه دلفت به عنوان پژوهشگر فعالیت داشته و استاد راهنمای چشم‌پزشکی در کلینیک چشم‌پزشکی بصیر بوده است.

آزمایشگاه تحقیقاتی او در دانشگاه لایدن پژوهش‌های بین رشته‌ای در زمینه‌هایی چون فیزیک، مهندسی و زیست‌پزشکی انجام می‌دهد.

او در حال حاضر عضو گروه سردبیران گروه انتشاراتی Nature یا همان NPG است و در نشریاتی چون Scientific Reports (از NPG) و Nano Research (از اسپرینگر )، Frontiers in physics، Trends in Analytical Chemistry، Systems and Synthetic Biology and Medicine فعالیت دارد.

او در زمینه‌هایی چون بیوفیزیک مولکولی، بیوفیزیک سیستم‌ها، نانوفناوری، مهندسی ایمنی و پزشکی و چشم‌پزشکی فعالیت پژوهشی داشته است. تا به حال بیش از ۶۰ مقالهٔ علمی در مجلات معتبر از او به چاپ رسیده و بیش از ۱۰۰۰ بار به مقالات او ارجاع (cite) شده است.

علیرضا مشاقی طبری

دربارهٔ جایزه مکتشف سال ۲۰۱۷

دانشکدهٔ علوم دانشگاه لایدن از سال ۲۰۰۲ هر سال دو جایزهٔ ویژه اعطا می‌کند: جایزهٔ عمومی C.J Kok معروف به «مکتشف سال» که هر کسی می‌تواند در رأی‌گیری آن شرکت کند و محدودیتی ندارد و جایزهٔ هیئت داوران C.J Kok که به بهترین پایان‌نامهٔ مقطع Ph.D اعطا می‌شود. تمامی محققان شاغل در مؤسسات تحقیقاتی این دانشگاه می‌توانند در این رویداد ثبت‌نام کنند.

درباره نویسنده