ژن ها، عامل جدایی پستانداران از سایر جانوران

محققان مؤسسهٔ تحقیقاتی پزشکی دل مار و دانشگاه پمپئوفابرا طی تحقیقاتشان بر روی ژنوم هموساپینس‌ها با دیگر موجودات زنده و گروه پستانداران به این نتیجه ‌‌‌‌‌‌رسید‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ند ‌‌‌‌‌‌‌که به‌طور مثال ژن‌های مربوط به پوست بدن موجودات مودار با بدون‌مو هم‌ساخت نیست. آن‌ها ۶۰۰۰ خانواده ژن را که تنها مختص پستانداران بوده‌اند معرفی کرده‌اند.

ژنتیک

این مقاله به پرسش و پاسخ محققین بیمارستان مؤسسهٔ تحقیقات پزشکی دل مار (IMIM) در کنار بخش آزمایشگاه دانشگاه پومپئوفابرا (UPF) درمورد وجه تمایز هوموساپینزها (انسان‌ها) با دیگر موجودات زنده به‌ویژه پستانداران پرداخته‌است. دانشمندان توالی فعلی ژنوم ۶۸ پستاندار را بررسی و ۶۰۰۰ خانوادهٔ ژن‌ها را که مختص این گروه بوده، معرفی نموده‌اند. این ژن‌ها از نظر ساختار بیرونی بدن پستانداران، هم‌ساخت نیستند؛ به عبارتی در ترکیب سایر نمونه‌های بدون‌مو حضور ندارند که در انسان‌ها، ۲/۵درصد ژن‌های دارای کد پروتئین را‌‌ ‌‌‌تشکیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند. نتایج این تحقیق در ژورنال ژنوم بیولوژی و اولوشن Genome biology and Evolution)) چاپ شده‌است. دکتر ویلانوا کاناس در بررسی ژنوم ۶۸ نوع پستاندار به دنبال کشف ژن‌هایی بوده که وجودشان باعث طبقه‌بندی آن‌ها در یک گروه گشته‌است یعنی این ژن‌ها در این گروه یافت شده‌اند. اجداد اولیهٔ انسان‌ها مثل اینکاهای ابری جزو دسته‌بندی وی قرار داشتند و او لیستی از ژن‌های مختص پستانداران را در قالب ۶۰۰۰ خانواده ژن مرتب کرد. او همچنین سعی کرد عملکرد این ژن‌ها را کشف کند و با بررسی اطلاعات به‌دست‌آمده از بافت‌های مختلف بداند آن‌ها در کجا بروز کرده‌اند و یا چگونه در تولید پروتئین نقش داشته‌اند. برخی از این ژن‌ها منشاء اولیه داشته و حاصل دو پلیکاشن ژن‌های اولیه نیستند. این منشاء اولیه جهت دستیابی عملکردهای جدید طی تکامل، طبق مشاهدات دکتر آلبا (منشاء ژن‌های اولیه در انسان و شامپانزه) هم تأیید شده‌است .

تحقیق جدید جهت تعیین اعمال برخی از این ژن‌ها در ارتباط با چگونگی تشکیل پوست و دلیل تفاوت آن با سایر حیوانات مثل خزندگان و همچنین در مورد سایر ژن‌های مربوط مثل خصوصیت غدد پستانداران صورت گرفته‌است .

آن‌ها همچنین پپتیدهای ضدمیکروبی که بدن را در مقابل عوامل بیماری‌زا محافظت می‌کنند،‌ معرفی نموده و بیان داشته‌اند که تعداد این ژن‌ها کم است و تنها در یک یا نهایتاً چند بافت محدود بارز گشته‌اند .

دکتر آلبا معتقد است مطالعات این‌چنینی  به درک چگونگی تشکیل ژن‌های جدید طی فرآیند تکامل و این‌که آیا آن‌ها در سازگاری ارگانیسم نسبت به محیط اطرافش نقش مهم داشته‌اند یا خیر، کمک می‌کنند. به این دلیل فهرست‌بندی ژن‌های پستانداران اولین قدم جهت درک عملکردشان بوده و ما را در شناسایی یک‌سری از نمونه‌ها که در ابتدای مسیر تکاملشان اختصاصی گشته‌است و برخی دیگر که در اکثرشان مشترک بوده‌اند یا به صورت زیرگروه درآمده‌اند یار‌ی رسانده‌اند .

خصوصیات بارز پستانداران در مقایسه با سایر حیوانات عبارت است از داشتن مو، سیستم عضلانی-اسکلتی، ساختمان قلب و مغز و سیستم پوست شامل غدد مترشحه که اختصاصی می‌باشد .

مطالعه بر روی تنظیم ژن بیست پستاندار نشان داده که طی بیش از صدمیلیون سال گذشته، تغییراتی در پستانداران رخ داده‌است. در این میان برخی از ژن‌های موجود در همه گونه‌ها طوری تغییر کرده که یک گونه خاص ایجاد شود. ایجاد تفاوت در گونه‌ها از دو طریق تغییر در سکانس پروتئین یا تغییر در مسیر کنترل بیان پروتئین‌ها از طریق تقویت‌کننده‌ها اعمال گشته‌است .

درباره نویسنده